Ankara Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü
Bitki Koruma Müzesi

   Kuruluşun Tarihçesi ׀ Görevleri ׀ Çalışmaları ׀ Ana Sayfa ׀ 

Kuruluş ve Tarihçesi

Ülkemizin hastalık, zararlı ve yabancıotlarını tespit etmek, yayılış ve zarar oranlarını saptamak, uygulama ve karantina teşkilatına gerekli bilgileri sağlamak; hastalık zararlı ve yabancı otları teşhis etmek, teşhisli materyalleri muhafaza etmek ve bu alanlarda taksonomistlerin yetişmesini sağlamak amacıyla 17.02.1961 tarihli Bakanlık oluru ile mülga Ankara Bölge Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü bünyesinde "Sürvey Teşkilatı ve Milli Müze" adı altında bir servis kurulmuştur. Başına Uzm. Nazife TUATAY getirilmiştir. Bu servisin ayrı bir bölüm halinde çalışabilmesi için faydalı ve zararlı böcekleri kapsayan Entomoloji, Akaroloji, Nematoloji, Mikoloji, Bakteriyoloji ve Botanik dallarında faunistik ve taksonomik çalışmaları yürütmek üzere 60 taksonomist ve yardımcı personel kadrosuna gerek olduğu saptanmış olup, yeterli teknik kadro oluşuncaya kadar kuruluş aşamasında mülga Ankara Bölge Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü bünyesinde faaliyete geçmesine karar verilmiştir. Ancak daha sonra Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü bünyesinde  teknik kadro yönüyle gelişmesi mümkün olmayınca bu servis, 1963  yılında mülga Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü’ne nakledilmiş ve 1965 yılında Nebat Koruma Müzesi ve Sürvey Servisi olarak ikiye ayrılmıştır. 1966 Yılında Nebat Koruma Müzesi'nin Merkez Araştırma Enstitüsü bünyesinde yer almasının doğru olacağına karar verilmiş ve Nebat Koruma Müzesi bu enstitünün yeni yapılacak binaları bitinceye kadar söz konusu genel müdürlükte "Nebat Koruma Şube Müdürlüğü" halinde görevine devam etmiştir. Bu şube müdürlüğünün görevleri ise aşağıda belirtilmiştir.

Ancak 1978 Yılına kadar Merkez Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü açılamadığından ve çalışma şartlarının araştırmalara daha uygun olması nedeniyle mülga Ankara Bölge Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü’ne bağlanmasına karar verilmiş ve müze Bakanlık oluru ile "Merkez Bitki Koruma Müzesi ve Taksonomi Laboratuvarı" ismi ile söz konusu enstitüye nakledilmiştir. 1988 yılında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde yapılan bir reorganizasyon ile Entomoloji Şubesinde aynı isim altında birim halinde çalışmalarını sürdüren Müze, 1998 yılında Ankara Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsünün, Merkez Araştırma Enstitüsü olması ile "Taksonomi ve Bitki Koruma Müzesi Bölüm Başkanlığı" adını almış ve bu bölümün görevleri ise aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

Çalışmaları

Yukarıda belirtildiği üzere oldukça kapsamlı olarak planmış olmasına rağmen Bitki Koruma Müzesi kuruluşundan bu yana sadece entomoloji alanında 2-3 gibi sınırlı sayıda araştırıcı ile hizmet vermektedir.

Bitki Koruma Müzesinde gerek müzede çalışan araştırmacıların Türkiye böcek faunasını ortaya koymak amaçlı yaptıkları araştırmaları, gerekse diğer Zirai Mücadele Teşkilatı ve Araştırma Enstitüleri tarafından teşhis için gönderilen örneklerin teşhis edilmesi veya ettirilmesi sonucu 14 böcek takımından 225 familyaya ait 2000 cins ve 3000' den fazla türe ait 25.000’den fazla örnek bulunmaktadır. Ayrıca müze Yurdumuz örneklerinden orijinal tanımları yapılan Dünya için yeni birkaç türü ve bunların "Tip" örneklerini kapsamaktadır ki bu da koleksiyonun değerini bir kat daha artırmaktadır. Türkiye’de böcek koleksiyonu bakımından bazı fakültelerin koleksiyonlarının yanı sıra Bakanlık bünyesinde tek olan bu müze, son yıllarda yapılan çalışmalar ve araştırmalar ile her geçen gün daha da zenginleşmekte ve Ülkemiz faunasına yeni türler katılmaktadır.

Ülkemiz faunasına yeni türlerin katılması, böcek takım ve familyaları üzerinde bilgi sahibi olunması ve Bitki Koruma Müzesinin böcek koleksiyonu yönüyle geliştirilmesi, veri tabanı oluşturulması amacıyla değişik bölgelerden çeşitli metotlarla toplanan örnekler tekniğine uygun olarak müze örneği haline getirilmektedir. Bu örnekler ilgili uzmanlar tarafından teşhis edildikten sonra özel kutulara yerleştirilerek koleksiyon dolaplarına kaldırılmaktadır.

Kuruluşundan bu yana çok az sayıda taksonomist tarafından oluşturulan ve bugüne kadar geliştirilmeye ve korunmaya çalışılan böcek koleksiyonundaki teşhisli örneklerin listesi "Bitki Koruma Müzesi Böcek Kataloğu (1961-1966) ve (1961-1971)” olmak üzere iki katalog halinde yayınlanmış bulunmaktadır. Ayrıca 2002 yılında da Ülkemizde fauna ve flora konusunda çalışan taksonomistleri bir araya toplamak ve bir iletişim kurmak amacıyla "Türkiye Fauna ve Florası konusunda Teşhis Yapan Araştırmacılar" isimli bir katalog yayınlanmıştır.

Müzede bir veri tabanı oluşturmak amacıyla Microsoft Access programında değişik veri kayıt formları da geliştirilmiştir. Teşhisli örnekler  müzede ve enstitüde yürütülen projelere bağlı olarak bu formlara işlenmekte ve veri tabanı işler hale getirilmeye çalışılmaktadır.

Oldukça kapsamlı olarak planmış olmasına rağmen Bitki Koruma Müzesi kuruluşundan bu yana sadece entomoloji alanında 2-3 gibi sınırlı sayıda araştırıcı ile hizmet vermesi, koleksiyonun böcekler yönüyle gelişmesi, diğer konularda eksik kalmasına neden olmuştur. Böceklerin yanı sıra çalışmaların gerek yabancıotlar ve gerek hastalık etmenleri için de yapılması sonucunda Bitki Koruma Müzesi gerçek anlamda oluşacaktır

Asya ve Avrupa kıtaları arasında geçit olan Ülkemiz değişik iklim ve topografik yapıya sahip olması nedeniyle fauna ve flora yönüyle oldukça zengin olması bakımından yabancı araştırıcıların dikkatini çekmektedir. Bu nedenle BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİMİZE sahip çıkmak ve korumak için müzenin personel ve imkan bakımından daha geliştirilmesi gerekliliği kaçınılmazdır.

Kuruluşun Tarihçesi ׀ Görevleri ׀ Çalışmaları ׀ Başa Dön ׀